24. maj – najsjajnija proslava duha, koji seje semena znanja

Na današnji dan se u Bugarskoj slavi nacionalni praznik prosvete, kulture i stvaranja glagoljice od strane Svetih Ćirila i Metodija, poznatih i kao Solunska braća. Godine 855. Ćirilo i Metodije su stvorili glagoljicu u vizantijskom manastiru Polihron u oblasti Bitinije u Maloj Aziji, gde su prevodili svete knjige. Nakon toga, preuzeli su popularizaciju hrišćanstva među slovenskim narodima.

Njihovi učenici Kliment, Naum, Sava, Gorazd i Anđelar nastavljaju njihov rad. Dočekani su toplo u Bugarskoj od strane kneza Borisa u devetom veku, a ćirilica, koja je zamenila glagoljicu, nastala je u Preslavskoj književnoj školi. Kliment Ohridski se smatra njenim tvorcem, a nazvana je u čast Konstantina-Ćirila Filozofa.

Dan bugarske pismenosti i kulture

Kao dan prosvetljenja, praznik je prvi put proslavljen u Plovdivu 1851. godine, kada su proslava i studentska povorka organizovane u eparhijskoj školi „Sv. Sv. Ćirila i Metodija“ na inicijativu Najdena Gerova. Godine 1856, Joakim Gruev je predložio da se dan Ćirila i Metodija proslavlja kao praznik bugarskih studenata.

Srećan praznik slova i reči

Krajem 1968. godine, Bugarska pravoslavna crkva uvela je takozvani Novi julijanski kalendar kao svoj liturgijski kalendar. Nakon toga, Crkva slavi Dan Ćirila i Metodija 11. maja.

Prema ustaljenoj tradiciji, Dan bugarske prosvete i kulture i slovenske pismenosti, na koji se takođe odaju počasti dvojici braće, ostaje 24. maja.

24. maj je proglašen zvaničnim praznikom Bugarske odlukom Narodne skupštine 30. marta 1990. godine.

Himna Dana bugarske prosvete i kulture – „Koračaj, narode preporođeni“, napisana je 1892. godine. Autor teksta je Stojan Mihajlovski, koji ga je prvi put objavio u časopisu „Misao“.

Fotografije © BGNES