Περιβαλλοντικά προσανατολισμένες περιοχές
Ένα νέο σχέδιο της ΕΕ που δύσκολα βρίσκει έδαφος στη Βουλγαρία

Μία από τις νέες δημιουργικές ιδέες της ΕΕ για την τόνωση και ανάπτυξη της γεωργίας κατά τη νέα προγραμματική περίοδο (2014–2020) περιλαμβάνει την παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στο πλαίσιο του Συστήματος Συζευγμένης Υποστήριξης^* (άμεσες πληρωμές ανά εκτάριο + οι λεγόμενες «πράσινες πληρωμές»). EFA^**: πρόκειται για ένα νέο, πολυλειτουργικό εγχείρημα της ΕΕ με μεγάλη ώθηση και ισχυρό δυναμικό. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στη Δοβρίτσα στις αρχές του τρέχοντος έτους. Γεωργικοί παραγωγοί από τη χώρα έλαβαν επίκαιρη αρχική πληροφόρηση για το ζήτημα των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών από την ομάδα του Γεωπονικού Ινστιτούτου Δοβρούτσας.

Ποια θα μπορούσαν να είναι τα οφέλη από την εφαρμογή αυτού του εγχειρήματος συγκεκριμένα στη χώρα μας; Κατ' αρχάς, θα πάψει η ατυχής εξάρτησή μας από εισαγωγές χαμηλής ποιότητας φασολιών, φακών, ρεβιθιών, αρακά, κουκιών και φιστικιών κυρίως από την Κίνα, την Τουρκία και κάποιους άλλους εξωτικούς προορισμούς. Ας θυμηθούμε. Πριν από ένα τέταρτο του αιώνα, η Βουλγαρία διέθετε μια μοναδική συλλογή εκτροφής αυτών των «μικρών» γεωργικών καλλιεργειών και παρήγαγε αρκετές ποσότητες για τις δικές της ανάγκες, καθώς και για εξαγωγή. Αυτό το γεγονός είναι ιστορία και ξυπνά νοσταλγικές αναμνήσεις σε κάποιους από εμάς. Σήμερα ζούμε σε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Η γεωργία μας είναι μέρος του ενοποιημένου ευρωπαϊκού γεωργικού χώρου, και το εγχείρημα EFA παρέχει επαρκείς οικονομικές κινήτριες και κίνητρα για να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την παραγωγή και να τη μετατρέψουμε σε επικερδής επιχείρηση. Ας μην ξεχνάμε: αυτές οι καλλιέργειες έχουν εξαιρετική αξία για τη διατροφική ισορροπία και την υγεία του έθνους. Οι ζωοτροφικές πρωτεϊνούχες καλλιέργειες αποτελούν επίσης σημαντικό συστατικό στη διαμόρφωση των δίαιτων για τη ζωοτροφή.

Από ποιες θέσεις ξεκινά το εγχείρημα EFA στη Βουλγαρία; Η εκτροφική εργασία, στο βαθμό που επέζησε από το ναυάγιο της γεωπονικής μας επιστήμης, που βρέθηκε στο ανοιχτό πέλαγος από την ταραχή του οικονομικού τσουνάμι μετά τις 10 Νοεμβρίου 1989, βρίσκεται στις δύο επιστημονικές μονάδες – το Γεωπονικό Ινστιτούτο Δοβρούτσας και το Ινστιτούτο Ζωοτροφικών Καλλιεργειών στο Πλέβεν. Στην περίπτωση αυτή, η εξασφάλιση αυθεντικού βουλγαρικού σποροϋλικού είναι ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΑΔΥΝΑΤΗ! Ας υποθέσουμε ότι ελίτ σπόροι θα μπορούσαν να παραχθούν στα ινστιτούτα, αν, φυσικά, λάβουν επαρκή χρηματοδότηση. Αλλά μόνο αυτό. Το εθνικό κρατικό σύστημα παραγωγής πιστοποιημένων σπόρων σποράς καταστράφηκε ανόητα και ολοκληρωτικά. Ένα παρόμοιο ιδιωτικό σύστημα απλά δεν υπάρχει. Ποια είναι η λύση; Αποχαιρετάμε τη μοναδική εγχώρια εκτροφή και ανοίγουμε τις πόρτες για την εισαγωγή ξένης γενετικής. Αυτό δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα, γιατί υπάρχουν αρκετά ισχυρές και αξιόπιστες παγκόσμιες εταιρείες σπόρων που δεν θα έχουν αντίρρηση να μας πουλήσουν την παραγωγή τους. Σε αυτή τη σχέση, πρέπει να προστεθεί ότι υπάρχουν και αρκετά επιτυχημένες παγκόσμιες αγροχημικές εταιρείες που θα προσπαθήσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα να κάνουν τις σχετικές εγγραφές στη Βουλγαρία για τα προϊόντα φυτοπροστασίας τους για αυτές τις καλλιέργειες. Δεν το έχουν κάνει μέχρι τώρα γιατί δεν υπήρχε ενδιαφέρον για αυτά τα προϊόντα στη χώρα μας.

Με άλλα λόγια: σπόροι, προϊόντα φυτοπροστασίας και λιπάσματα θα τοποθετηθούν σύντομα στην εγχώρια αγορά. Η BASF έχει ήδη θέσει τον τόνο σε αυτό το θέμα.

Ωστόσο, ένα άλλο πρόβλημα παραμένει «κρεμασμένο» στον αέρα. Όπως αναφέρθηκε στην αρχή, πρωτεϊνούχες καλλιέργειες δεν έχουν καλλιεργηθεί στη χώρα μας τα τελευταία 25 χρόνια. Οι επαγγελματικές ικανότητες και οι παραγωγικές συνήθειες βρίσκονται στο επίπεδο 0. Τι σημασία έχει ότι υπάρχει οικονομικό ενδιαφέρον και όφελος; Δυστυχώς, δεν έχουν καμία σχέση με τις καλές γεωργικές πρακτικές. Σε ακόμη μεγαλύτερη λύπη, το διαδίκτυο και οι κινητές επικοινωνίες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον αγρονομικό κεφαλαιακό πόρο. Τι πρέπει να γίνει; Η αγρονομία δεν είναι επιστήμη πυραύλων, αλλά έχει τα δικά της χαρακτηριστικά που δεν μπορούν να αγνοηθούν ελαφρά. Με άλλα λόγια: ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΓΝΩΣΕΙΣ!

Μπορεί να λυθεί αυτό το κλειδί τμήμα, που θα έδινε εμπιστοσύνη για την επιτυχία του τεχνολογικού κύκλου; Ή θα ενεργοποιηθεί το γνωστό σχήμα: δώσε μου χρήματα, δεν θέλω μυαλό; Το κράτος διαθέτει αρκετά μεγάλο αριθμό ενημερωτικών, επιστημονικών και εκπαιδευτικών-πειραματικών μορφών για να ενεργοποιήσει το σωστό σχήμα απόκτησης γνώσεων και δεξιοτήτων. Το ερώτημα τώρα είναι, αντιλαμβάνεται αυτό το κράτος (εννοώ πρώτα απ' όλα το Υπουργείο Γεωργίας και Τροφίμων) ότι η πραγματοποίηση του EFA, αυτού του επίκαιρου και επικερδούς εγχειρήματος, εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από αυτό; Ή θα περάσουν και πάλι όλα με το ρεύμα της τυπικής αδιαφορίας. Θαύματα δεν συμβαίνουν. Όλα μπαίνουν στη θέση τους όταν παίρνεις τα πράγματα στα χέρια σου!