Неorganski biostimulatori kao alternativni proizvodi za zaštitu bilja

Biljni biostimulatori su inovativni proizvodi širokog spektra delovanja. Sastav ovih proizvoda je izuzetno raznovrstan i zavisi kako od izvora sirovine tako i od dodatnih supstanci unetih tokom njihove proizvodnje. Trenutno, u Evropskoj uniji ne postoji usvojen regulatorni dokument koji reguliše kategoriju "biostimulatora" u poljoprivredi. Kompanije koje su proizvođači ili uvoznici biostimulatora najčešće ih registruju kao đubriva ili proizvode za đubrenje (EC 2003/2003; paragraf 2 od 13.10.2003), ali ih predstavljaju u širem kontekstu – ne samo kao izvor korisnih hranljivih materija, već i kao sredstva za suzbijanje abiotičkog i biotičkog stresa kod biljaka, poboljšanje kvaliteta ratarske proizvodnje, stimulaciju rasta i produktivnosti, i drugo.

Na Katedri za fiziologiju i biohemiju biljaka Poljoprivrednog univerziteta u Plovdivu, sprovedeni su laboratorijski eksperimenti, od kojih je jedan ispitivao uticaj silicijuma na razvoj običnog paučinara (Tetranychus urticae Koch). Mladim biljkama krastavca sorte Gergana, gajenim kao hidroponska kultura, zaraženim ovim grinjem, dodavan je silicijum u koncentraciji od 1,5 mM. Dvadeset dana nakon infestacije, proučavan je razvoj štetočine i njen uticaj na biljke.

Biljke zaražene grinjem pokazale su potisnut rast svih organa. Negativni efekat ishrane grinja bio je manje izražen kod biljaka kojima je silicijum dodat u ishrambeni rastvor. Biometrijski parametri ovih biljaka – sveža i suva masa, dužina i visina – imali su veće vrednosti od onih kod zaraženih biljaka bez silicijuma u podlozi.

Neorganski biostimulatori – hloridi, fosfati, fosfiti, silikati, karbonati, itd., mogu se smatrati alternativnim sredstvima za zaštitu biljaka. Oni ispoljavaju preventivno i kurativno dejstvo na zaražene i infestirane biljke. Sa druge strane, njihova primena je maksimalno štedljiva po ljudsko zdravlje, kao i po prirodne neprijatelje fitofagnih štetočina. Neki od ovih proizvoda uključeni su u listu ovlašćenih proizvoda za organsku poljoprivredu. Šira primena neorganskih biostimulatora u integrisanim sistemima zaštite biljaka zahteva sprovođenje sistematskih istraživanja o mehanizmina njihovog delovanja na biljke i štetočine.