Γλυκόφωση – επίσημα στην ευρωπαϊκή αγορά για άλλα 5 χρόνια

Οι χώρες της ΕΕ ενέκριναν την παράταση της άδειας του αμφιλεγόμενου ζιζανιοκτόνου γλυκόφωσης για άλλα πέντε χρόνια, ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη Δευτέρα. Δεκαοκτώ κράτη μέλη ψήφισαν υπέρ της πρότασης της Επιτροπής για πενταετή ανανέωση της έγκρισης. Με μεγάλη πλειοψηφία – 18 χώρες της ΕΕ έδωσαν θετική ψήφο, μεταξύ των οποίων Γερμανία, Πολωνία, Βουλγαρία και Ρουμανία, οι οποίες είχαν προηγουμένως απέχει, ενώ εννέα κράτη μέλη ψήφισαν κατά και μόνο η Πορτογαλία απείχε.

Η ενεργός ουσία χρησιμοποιείται στα ευρωπαϊκά χωράφια για περισσότερα από 40 χρόνια, και η τρέχουσα άδεια για τη γλυκόφωση λήγει στις 15 Δεκεμβρίου 2017. Η διαδικασία για τη νέα εγγραφή συνεχίζεται εδώ και μήνες, επειδή οι ευρωπαϊκοί συμμετέχοντες στη διαμάχη υπέρ ή κατά της γλυκόφωσης απέτυχαν να καταλήξουν σε συναίνεση στις αποφάσεις τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχικά ζήτησε την παράταση να είναι για περίοδο 10 ετών, η οποία στη συνέχεια μειώθηκε σε 7 και τελικά σε 5 χρόνια.

Μία από τις ενδιαφέρουσες ανατροπές στην ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε ήταν η θέση της Γερμανίας, η οποία απείχε στην προηγούμενη ψηφοφορία, αλλά στην τελευταία ψήφισε υπέρ της έγκρισης του αμφιλεγόμενου ζιζανιοκτόνου. Και παρόλο που η Γερμανίδα Υπουργός Περιβάλλοντος Μπάρμπαρα Χέντρικς δήλωσε ότι η αλλαγή στη θέση δεν είχε συζητηθεί μαζί της και ότι η ληφθείσα απόφαση ήταν έργο της αντιπολίτευσης, αυτό το βήμα των Γερμανών είχε ισχυρή επίδραση στο τελικό αποτέλεσμα.

Αυστρία, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Ελλάδα, Κροατία, Κύπρος, Λουξεμβούργο και Μάλτα στάθηκαν κατά της χρήσης της γλυκόφωσης στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέσω μιας νομικά μη δεσμευτικής απόφασης, ζήτησε η ενεργός ουσία να εγκριθεί μόνο σε πολύ περιορισμένο βαθμό και, μετά τις 15 Δεκεμβρίου 2022, να απαγορευτεί εντελώς σε όλη την Ευρώπη.

Παραγωγοί γλυκόφωσης

Η απόφαση της Επιτροπής επηρεάζει όχι μόνο τη γεωργία και τους καταναλωτές, αλλά και τη γερμανική χημική γίγαντα Bayer, η οποία, μετά τη συγχώνευσή της με τον αμερικανικό της ανταγωνιστή, ανέλαβε την πώληση και τις αδειοδοτήσεις όλων των προϊόντων της υπερπόντιας εταιρείας. Οι Αμερικανοί ανέπτυξαν πρώτοι το ζιζανιοκτόνο γλυκόφωση στα εργαστήριά τους το 1974. Το 2000 έληξε η πατέντα της Monsanto για το μόριο της γλυκόφωσης, γεγονός που οδήγησε στην εμφάνιση στην αγορά πολλών ανταγωνιστών που παράγουν ανάλογα του εμπορικού σήματος Roundup. Περίπου 850.000 τόνοι γλυκόφωσης εισάγονται στην αγορά ετησίως. Ως εκ τούτου, εταιρείες που ασχολούνται με την παραγωγή γλυκόφωσης απειλούν με αξιώσεις για δισεκατομμύρια σε αποζημίωση εάν απαγορευτεί η χρήση της ενεργού ουσίας. Αυτό ανακοίνωσε η Επιτροπή στις αρχές Νοεμβρίου.

Δυνητικός ή πραγματικός κίνδυνος για τον άνθρωπο και το περιβάλλον

Η γλυκόφωση είναι ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό ζιζανιοκτόνο και χρησιμοποιείται ευρέως στη γεωργία παγκοσμίως. Ωστόσο, ένας από τους κύριους λόγους για την επιμονή στην απομάκρυνσή της ως ενεργού συστατικού από τα περισσότερα προϊόντα προστασίας φυτών είναι ο κίνδυνος πρόκλησης καρκίνου σε ζωντανούς οργανισμούς και βλάβης στο περιβάλλον. Το 2015 ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατέταξε τη γλυκόφωση ως «πιθανή καρκινογόνο για τον άνθρωπο» (κατηγορία κινδύνου «2Α»). Παράλληλα με τη δημοσίευση αυτών των μελετών, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων κατέληξε στην έκθεσή της ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ήταν ανεπαρκή για να κατατάξουν τη γλυκόφωση ως επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η έκθεση σημειώνει ότι μπορεί να υπάρχουν καρκινογόνα παρασκευάσματα που περιέχουν γλυκόφωση, ωστόσο μελέτες της ίδιας της γλυκόφωσης δεν δείχνουν καρκινογενή επίδραση. Τον Μάρτιο του 2017 η Επιτροπή Αξιολόγησης Κινδύνου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών, μετά την ανάλυση των διαθέσιμων επιστημονικών πληροφοριών, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η γλυκόφωση είναι χημική ουσία ικανή να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στα μάτια και ότι η γλυκόφωση είναι επίσης τοξική για τους υδρόβιους οργανισμούς, αλλά ότι τα υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία δεν επιτρέπουν να καταταχθεί η γλυκόφωση ως καρκινογόνη, μεταλλαξιογόνη ή ουσία επαγόμενη αναπαραγωγικής τοξικότητας.

Ανεξάρτητα από αυτή τη παρατεταμένη και επίμανη αβεβαιότητα στο θέμα, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες από πλευράς του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Οργανισμού Περιβάλλοντος, ο οποίος αναφέρει τη μαζική καταστροφή πολύτιμων βοτάνων και φυτών σε καλλιεργήσιμη γεωργική γη μετά τη χρήση γλυκόφωσης. Αυτό με τη σειρά του δημιουργεί προϋποθέσεις για την εξαφάνιση εντόμων και πουλιών που στερούνται των φυσικών τους πηγών τροφής.

Φυσικά, η απόφαση της Επιτροπής έχει συναντήσει μεγάλη δυσαρέσκεια όχι μόνο στις χώρες που ψήφισαν κατά της παράτασης της άδειας του ζιζανιοκτόνου, αλλά και στους πολυάριθμους περιβαλλοντικούς οργανισμούς στην Ευρώπη. Νέες έντονες συζητήσεις αναμένονται στο τέλος της τρέχουσας περιόδου για τη νόμιμη χρήση της γλυκόφωσης στην επικράτεια της Ευρώπης.

Περισσότερα για το θέμα:

Ποιος θέλει να παρατείνει την άδεια της γλυκόφωσης; (Μέρος 1)

Ποιος θέλει να παρατείνει την άδεια της γλυκόφωσης; (Μέρος 2)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρατείνει την άδεια της γλυκόφωσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναβάλλει την απόφαση για το μέλλον της γλυκόφωσης

Η ανθεκτικότητα των ζιζανίων στη γλυκόφωση αυξάνεται

Κίνδυνος καρκίνου κατά τη θεραπεία με γλυκόφωση