Τέσσερις βουλγαρικές βιόσφαιρες έχουν εγκριθεί από την UNESCO

Στη 29η συνεδρίαση του Διεθνούς Συντονιστικού Συμβουλίου (ICC) του Προγράμματος «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα», που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι από τις 12 έως τις 15 Ιουνίου, εγκρίθηκαν τέσσερις βουλγαρικές βιοσφαιρικές περιοχές: «Κεντρικά Βαλκάνια», «Σρεμπάρνα», «Τσερβενάτα Στένα» και  «Ουζουνμπούτζακ». Πληρούν τις απαιτήσεις και τις αρχές της Στρατηγικής της Σεβίλλης* και αποτελούν εδάφη με συγκεκριμένη χλωρίδα και πανίδα, τα οποία αποτελούν παράδειγμα επιτυχημένης συνύπαρξης του ανθρώπου με τη φύση, διατηρημένου περιβάλλοντος και προστατευμένων πολιτιστικών και ιστορικών μνημείων.

Για 40 χρόνια, 16 βουλγαρικές βιοσφαιρικές περιοχές αποτελούν μέρος της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας βιολογικής κληρονομιάς. Η χώρα μας κατατάσσεται 3η στην Ευρώπη σε αριθμό βιοσφαιρικών περιοχών μετά την Ισπανία και τη Ρωσία, και 6η στον κόσμο. Οι αυστηρά προστατευόμενες περιοχές στη Βουλγαρία παρέχουν συνθήκες για επιστημονική έρευνα, ανταλλαγή εμπειριών, εκπαίδευση και παρακολούθηση, αλλά τα τελευταία χρόνια η έννοια των βιοσφαιρικών περιοχών έχει επεκταθεί και έχει αναπτύξει περαιτέρω το νόημά της στο πλαίσιο της τρέχουσας περιβαλλοντικής κατάστασης. Σταδιακά, η αρχική λειτουργία των περιοχών ως κλειστό σύστημα προοριζόμενο αποκλειστικά για τη διατήρηση γενετικών πόρων και οικοσυστημάτων έχει προσανατολιστεί και προς την αρμονική αξιοποίηση των φυσικών πόρων. Αυτή η νέα εξέλιξη των βιοσφαιρικών περιοχών ενσωματώνεται στην έννοια της Στρατηγικής της Σεβίλλης, σύμφωνα με την οποία, στη 29η συνεδρίαση του Διεθνούς Συντονιστικού Συμβουλίου (ICC) του Προγράμματος «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα», που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι από τις 12 έως τις 15 Ιουνίου, εγκρίθηκαν τέσσερις βουλγαρικές βιοσφαιρικές περιοχές: «Κεντρικά Βαλκάνια», «Σρεμπάρνα», «Τσερβενάτα Στένα» και  «Ουζουνμπούτζακ». Η υποψηφιότητα των τεσσάρων βιοσφαιρικών περιοχών υποστηρίχθηκε από τις τοπικές κοινότητες και τους υπεύθυνους κρατικούς φορείς.

Βιοσφαιρικές περιοχές

Οι βιοσφαιρικές περιοχές χρησιμεύουν ως παράδειγμα της πρωτογενούς κατάστασης του οικοσυστήματος, και μόνο στο φυσικό τους περιβάλλον μπορεί να γίνει μια ποιοτική αξιολόγηση της επίδρασης του ανθρώπινου είδους στη φύση.

Η κατάστασή τους κηρύσσεται από το Διεθνές Συντονιστικό Συμβούλιο (ICC) του Προγράμματος «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα» κατόπιν αιτήματος της αντίστοιχης χώρας. Παραμένουν υπό την κυριαρχία αποκλειστικά της χώρας στην οποία βρίσκονται και ως εκ τούτου υπόκεινται στη συγκεκριμένη εθνική νομοθεσία.

Για να αποτελέσουν μέρος του Παγκόσμιου Δικτύου, οι περιοχές πρέπει να εκπληρώνουν τρεις κύριες λειτουργίες: μια λειτουργία διατήρησης – διατήρηση οικοσυστημάτων και γενετικής ποικιλότητας· μια λειτουργία ανάπτυξης – διασφάλιση πολιτιστικής ταυτότητας και φυσικών προσόντων· και μια λογιστική λειτουργία – εφαρμογή περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, επιστημονικής έρευνας και παρακολούθησης.

Η ζωνική οργάνωση των βιοσφαιρικών περιοχών είναι ενδιαφέρουσα και χωρίζεται σε τρεις ζώνες. Ο πυρήνας περιλαμβάνει όλες τις αυστηρά προστατευόμενες περιοχές (αποθέματα) και διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη διατήρηση των τοπίων, των οικοσυστημάτων και των υδάτων. Στη συνέχεια είναι η ζώνη προστασίας, που περιβάλλει τον πυρήνα και έχει χαμηλότερο βαθμό προστασίας. Συνήθως καλύπτει μια συγκεκριμένη τοποθεσία, αλλά και εκεί οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό. Η ζώνη μετάβασης είναι η τελευταία και σε αυτήν διεξάγονται γεωργικές και δασικές δραστηριότητες· η ανθρώπινη παρουσία είναι ισορροπημένη και δομημένη με βάση τη βιώσιμη περιβαλλοντική προστασία.

*Στρατηγική της Σεβίλλης – Το 1995 στη Σεβίλλη της Ισπανίας, ξεκίνησε μια νέα εποχή για την ανάπτυξη του δικτύου βιοσφαιρικών περιοχών. Στη νέα έννοια, οι προστατευόμενες περιοχές αποκτούν νέα διεθνή σημασία, αφιερωμένη στη βιώσιμη ανάπτυξη στον 21ο αιώνα. Οι βιοσφαιρικές περιοχές βασίζονται στον αρχικό τους ρόλο ως τόπους όπου προστατεύεται η χλωρίδα και η πανίδα και μετασχηματίζονται σε μοντέλα βιολογικής ποικιλότητας, που ενσωματώνουν την αρμονική σχέση ανθρώπου και φύσης.