Οι παραγωγοί αζωτούχων λιπασμάτων στην ΕΕ γίνονται όλο και πιο εξαρτημένοι από τη Ρωσία

«Η Ευρώπη είναι πλέον πιο εξαρτημένη από τη Ρωσία απ' ό,τι ήταν πριν από τον πόλεμο. Η ΕΕ αντικατέστησε την ενεργειακή εξάρτηση με την εξάρτηση από τα λιπάσματα», προειδοποίησε ο Διευθύνων Σύμβουλος και Πρόεδρος της νορβηγικής χημικής εταιρείας Yara, Svein Tore Holsether, σε μια συνάντηση με δημοσιογράφους, όπως ανέφερε η γερμανική έκδοση του EURACTIV.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που παρουσιάστηκαν στη συνάντηση, οι εισαγωγές αζώτου στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 34 τοις εκατό στην καμπάνια λιπασμάτων 2022-2023 (Ιούλιος έως Ιούνιος) σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο. Η Ρωσία αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο των συνολικών εισαγωγών.

Οι εισαγωγές ουρίας αυξήθηκαν κατά 53 τοις εκατό, διπλασιάζοντας από το 2020-2021. Σαράντα τοις εκατό από αυτές προέρχονται από τη Ρωσία. Στην τρέχουσα σεζόν η τάση επιβραδύνεται, αλλά το μερίδιο της ρωσικής ουρίας στις συνολικές εισαγωγές εξακολουθεί να είναι σχεδόν το ένα τρίτο.

«Η Ευρώπη κατάφερε να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Holsether. «Αλλά η τιμή που πλήρωσαν τα νοικοκυριά και η βιομηχανία ήταν τεράστια».

«Ανησυχώ πολύ», συνέχισε ο Holsether, «αν επαναλάβουμε κατ' ευθείαν ακριβώς το ίδιο με τα λιπάσματα όπως κάναμε με την ενέργεια». Η αυξανόμενη εξάρτηση έχει επίσης αντίκτυπο στο περιβάλλον, όπως τόνισε ο Holsether.

Αντικαθιστώντας τα ευρωπαϊκά λιπάσματα με αυτά από τη Ρωσία ή από άλλα μέρη του κόσμου, στην πράξη η ΕΕ εισάγει λιπάσματα με πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα – «50 έως 60% υψηλότερο από την ευρωπαϊκή παραγωγή», τόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Yara.

Ο Holsether περιέγραψε το 2024 ως μια «κρίσιμη χρονιά» για την ΕΕ, λαμβάνοντας δράσεις που θα καθορίσουν την επόμενη δεκαετία στη γεωργία. Ζήτησε κίνητρα για τους αγρότες για να τους διευκολύνουν να πάρουν φιλικά προς το περιβάλλον αποφάσεις διατηρώντας ταυτόχρονα τα επίπεδα παραγωγής.

Ο Holsether επανέλαβε την έκκλησή του για τη δημιουργία ενός «προβλέψιμου χρηματοοικονομικού πλαισίου» για τη βιομηχανία της ΕΕ, με βάση το Αμερικανικό Νόμο για τη Μείωση του πληθωρισμού, το αμερικανικό πρόγραμμα επιδοτήσεων που υποστηρίζει την πράσινη μετάβαση.

Πρόσθετες απαιτήσεις

Η παραγωγή λιπασμάτων είναι ενεργοβόρα και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, ειδικά το φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, θα χρειαστούν 15 έως 20 χρόνια για την σταδιακή κατάργηση της παραγωγής λιπασμάτων βάσης ορυκτών καυσίμων και τη μετάβαση σε βιολογικές λύσεις. Με τα σωστά κίνητρα, ωστόσο, αυτό είναι εφικτό.

Η λετονική αντιπροσωπεία στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζήτησε μια συζήτηση για «κυρώσεις κατά των εισαγόμενων ρωσικών αγροτικών προϊόντων» στην επόμενη συνεδρίαση των υπουργών γεωργίας της ΕΕ στις 23 Ιανουαρίου.