Γενική φροντίδα φθινοπώρου–χειμώνα στον κήπο

Κατά την περίοδο ηρεμίας των καρποφόρων ειδών, πραγματοποιείται μια σειρά προληπτικών μέτρων φυτοπροστασίας, χρησιμοποιώντας κυρίως αγροτεχνικές και μηχανικές μεθόδους. Η εφαρμογή τους μειώνει σημαντικά τον αριθμό των εντομοκτόνων επεμβάσεων κατά την επόμενη περίοδο βλάστησης, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση της ωφέλιμης πανίδας και στην απόκτηση υψηλής ποιότητας προϊόντων χωρίς μόλυνση από φυτοφάρμακα. Μερικά από τα υποχρεωτικά μέτρα για αυτήν την περίοδο είναι τα εξής:

- Τα νεκρά δέντρα ξεριζώνονται, αφαιρούνται και καίγονται, καταστρέφοντας έτσι τη συσσωρευμένη λοίμωξη από κολεόπτερα φλοιόφγα, ξυλοφάγα έντομα, ιό της πλατανιάς, βακτηριακή καύση και πολλούς άλλους εχθρούς.

- Ο παλιός και ραγισμένος φλοιός στον κορμό αφαιρείται και καίγεται – εκεί διαχειμάζουν ο καρποφάγος σκώρος, ορισμένα είδη ακάρεων και άλλοι.

- Τα φωλιές προνυμφών και τα αποξηραμένα και μουμιοποιημένα φρούτα που παραμένουν στα δέντρα συλλέγονται και καταστρέφονται. Είναι πηγή λοίμωξης από ορισμένες αποφυλλωτικές κάμπιες, σφήκα του αμυγδαλιού, καφέ σήψη και άλλες.

- Τα αποξηραμένα και μολυσμένα στέλεχη και βλαστούς σταφίδων και σμέουρων που έχουν προσβληθεί από σητόδουρο της σταφίδας, Agrilus spp., κονιδίποδα, σκώρο του σμέουρου, φυλλόκηλη, άνθρακα, Didymella και άλλους, κλαδεύονται, αφαιρούνται και καίγονται.

- Η καλλιεργητική επεξεργασία του εδάφους παίζει ουσιαστικό ρόλο στον έλεγχο ασθενειών, εχθρών και ζιζανίων. Μετά την εκτέλεση των μηχανικών μέτρων φυτοπροστασίας, οι εκτάσεις οργώνονται ή σκάβονται σε βάθος 18–20 cm στη σειρά φύτευσης, και κοντά στους κορμούς – 8–10 cm. Με αυτόν τον τρόπο θάβονται τα φύλλα και η λοίμωξη που υπάρχει σε αυτά (τρυπητήριδα και φυλλοκηλίδα βερίκοκου (Gnomonia), τσουκτρίδα μήλου και αχλαδιού, ερυθρή φυλλοκηλίδα δαμάσκηνου κ.λπ.), καταστρέφεται ένα σημαντικό μέρος των διαχειμαζόντων μορφών πολλών εχθρών και δημιουργούνται δυσμενείς συνθήκες για τη διαχείμασή τους.

- Σε λεκάνες, ημιορεινές και ορεινές περιοχές, όπου υπάρχει κίνδυνος ζημιάς από παγετό, οι κορμοί και τα παχιά κύρια κλαδιά των δέντρων ασπρίζονται πριν από την έναρξη των κρύων. Αυτό αποφεύγει την άνιση θέρμανση κατά τη διάρκεια της ημέρας και μειώνει τον κίνδυνο ζημιάς από κατάψυξη.

- Για την προστασία νεαρών δέντρων από λαγούς, αγροτικά ποντίκια και άλλα τρωκτικά, τυλίγονται με διαθέσιμα υλικά – χαρτόνι κυματοειδές, πολυαιθυλενικά υλικά κ.λπ.

- Οι υπαίθριοι χώροι αποθήκευσης φυτικού υλικού καρποφόρων περιφράσσονται με συρματόπλεγμα κατά των λαγών, και για τον έλεγχο τρωκτοειδών εχθρών που προκαλούν ζημιά στις ρίζες και στον τράχηλο της ρίζας, τοποθετούνται κατάλληλα έτοιμα δολώματα.

Μηλοειδή είδη – μήλα, αχλάδια

Βακτηριακή καύση

Στη χώρα μας αυτή η ασθένεια έχει τη μεγαλύτερη οικονομική σημασία λόγω των ζημιών που προκαλεί κυρίως στα μηλοειδή είδη – αχλάδι, κυδώνι, μήλο. Τα μολυσμένα δέντρα αναγνωρίζονται από τους χαρακτηριστικούς νέους βλαστούς καμπυλωμένους σε σχήμα γάντζου από την άκρη προς τα κάτω και ξηραμένους, καθώς και από κλαδιά με ξηρά, μαυρισμένα φύλλα και καρπούς που παραμένουν στα δέντρα και δεν πέφτουν.

Μέθοδοι και μέσα καταπολέμησης

Αγροτεχνικά μέτρα:

Υγειονομικό κλάδεμα για αφαίρεση μολυσμένων βλαστών και κλαδιών

- Κατά την περίοδο χειμερινής ηρεμίας, τα άρρωστα κλαδιά και τα κλαδάκια κόβονται 15–30 cm κάτω από το σημείο βλάβης, συλλέγονται σε σακούλες και καίγονται. Τα τραύματα από το κλάδεμα καλύπτονται με λευκή βαφή λατέξ ή λαδομπογιά με προσθήκη 1% χαλκοπερικέμενων μυκητοκτόνων. Σε περίπτωση εντατικού υγειονομικού κλαδέματος, τα δέντρα ψεκάζονται με προϊόντα με βάση τον χαλκό.

- Οι καρκίνοι στους κορμούς και στα παχιά κλαδιά ξύνονται προσεκτικά με ένα κοφτερό μαχαίρι και τα τραύματα καλύπτονται με λευκή βαφή λατέξ ή λαδομπογιά με προσθήκη 1% φυτοπροστατευτικού προϊόντος που περιέχει χαλκό. Τα ξύσματα από τους καθαρισμένους καρκίνους καίγονται.

- Τα εργαλεία κλαδέματος απολυμαίνονται μετά από κάθε κοπή με 10% χλωρίνη ή μεθυλικό οινόπνευμα αραιωμένο με νερό σε αναλογία 3:1.

Χημικός έλεγχος:

Χειμερινός ψεκασμός με χαλκοπερικέμενα μυκητοκτόνα που έχουν εξουσιοδοτηθεί για το σκοπό αυτό.

Ψύλλα του αχλαδιού

Η ψύλλα του αχλαδιού είναι διαδεδομένη σε όλη τη χώρα και εμφανίζεται σε υψηλές πληθυσμιακές πυκνότητες σχεδόν σε όλους τους αχλαδοκήπους. Προκαλεί ζημιά μόνο στο αχλάδι. Ποικιλίες με μακρύ και παρατεταμένο βλαστικό ανάπτυγμα προσβάλλονται πιο σοβαρά. Εκτός από την κύρια ζημιά (απορρόφηση χυμού από μπουμπούκια, ανθήρια μέρη, φύλλα και καρπούς), μεταδίδει ένα μυκοπλάσμα – τον αιτιολογικό παράγοντα μιας ασθένειας που οδηγεί σε καχεκτική ανάπτυξη και θάνατο των αχλαδιών. Κατά την περίοδο Μάιο–Οκτώβριο, οι ψύλλες γεννούν τα αυγά τους μεμονωμένα ή σε αλυσίδες στην άνω και κάτω επιφάνεια των φύλλων, κοντά στις φλέβες. Οι ενήλικες της πέμπτης γενιάς εμφανίζονται στα τέλη Σεπτεμβρίου – αρχές Οκτωβρίου. Με τη μείωση των θερμοκρασιών τον Νοέμβριο, μετακινούνται σε θέσεις διαχείμασης – κάτω από τον ραγισμένο φλοιό των δέντρων ή κάτω από τα πεσμένα φύλλα.

Είναι απαραίτητο, στην περίοδο από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Οκτωβρίου (μετά τη συγκομιδή των καρπών) και όταν καταγράφεται υψηλή πυκνότητα ενηλίκων και προνυμφών, να πραγματοποιηθεί ψεκασμός με εξουσιοδοτημένα εντομοκτόνα κατά της πέμπτης γενιάς του εχθρού. Αυτή η επέμβαση θα μειώσει την πληθυσμιακή πυκνότητα για το επόμενο έτος.

Βλαστοφάγος σκαθάρι του αχλαδιού

Αυτός ο εχθρός αναπτύσσει μία γενιά ανά έτος και προσβάλλει μόνο το αχλάδι. Συνήθως στην τρίτη δεκάδα Σεπτεμβρίου – αρχές Οκτωβρίου, παρατηρείται ενεργοποίηση των σκαθαριών. Τρέφονται από φυλλόμπομπες και καρποφόρες μπουμπούκια για 10–12 ημέρες. Τα κατεστραμμένα καρποφόρα μπουμπούκια του αχλαδιού δεν αναπτύσσονται, ξεραίνονται και πέφτουν την άνοιξη. Σε ζεστό και ήρεμο καιρό, αρχίζει η ωοτοκία. Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους ανοίγοντας ένα κανάλι στα μικτά μπουμπούκια και τοποθετώντας ένα αυγό στον πυθμένα του καθενός. Τα αυγά που γεννιούνται το φθινόπωρο παραμένουν να διαχειμάσουν και οι προνύμφες εκκολάπτονται από αυτά την επόμενη άνοιξη. Η ανάπτυξη της προνύμφης λαμβάνει χώρα εξ ολοκλήρου μέσα στα μπουμπούκια.

Λόγω του κρυφού τρόπου ανάπτυξης της προνύμφης, ο έλεγχος πραγματοποιείται και είναι αποτελεσματικός μόνο όταν απευθύνεται κατά ενεργών