20 Μαΐου – Παγκόσμια Ημέρα των Μελισσών

Η 20η Μαΐου κηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα της Μέλισσας με απόφαση του ΟΗΕ τον Δεκέμβριο του 2017, με στόχο την ενημέρωση του κοινού για τη σημασία των μελισσών και των προϊόντων τους, καθώς και για ζητήματα που σχετίζονται με την προστασία των απειλούμενων μελισσών, επιδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο των μελισσών στην επικονίαση των φυτών και στη ζωή στη Γη.

Προς τιμήν του Anton Janša, τα Ηνωμένα Έθνη όρισαν την 20η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα της Μέλισσας, ημερομηνία γέννησης του ιδρυτή της σύγχρονης μελισσοκομίας.

Γνωρίζατε ότι...

• Ο εορτασμός των μελισσών γίνεται τον Μάιο, γιατί αυτός είναι ο μήνας με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα στην ανάπτυξη των μελισσοκομικών αποικιών.
• Σε αυτή την ημέρα γεννήθηκε ο Anton Janša (1734–1773) – γνωστός ως ένας από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης μελισσοκομίας. Θεωρείται ο πρώτος σύγχρονος δάσκαλος μελισσοκομίας στον κόσμο. Ο Σλοβένος Anton Janša πραγματοποίησε αρκετές ανακαλύψεις που έχουν μεγάλη σημασία για τη σύγχρονη μελισσοκομία. Ο μελισσοκόμος εντοπίζει πιο συγκεκριμένες σχέσεις στην ζευγαρώματα της βασίλισσας με τους κηφήνες. Επιπλέον, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σε κάθε κηρήθρα ωοτοκίας υπάρχει μια συγκεκριμένη διάταξη στην κατανομή του μελιού, της γύρης και της ωοτοκίας. Δεν είναι τυχαίο που το 1769 η Αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία ίδρυσε σχολή για την ανάπτυξη της μελισσοκομίας στη Βιέννη και διόρισε τον Anton Janša ως επικεφαλής της. Η διδασκαλία και το επιστημονικό έργο του Janša χρησίμευσαν ως πρότυπο για πολλές σχολές μελισσοκομίας. Το 1775 εκδόθηκε το πρώτο βιβλίο για τη μελισσοκομία του διακεκριμένου μελισσοκόμου Anton Janša – «Οδηγός Μελισσοκομίας». Δύο χρόνια μετά το θάνατό του, στις 8 Απριλίου 1775, ψηφίστηκε ο πρώτος νόμος για την προώθηση της μελισσοκομίας.

Η εκτροφή μελισσών, συμπεριλαμβανομένων και υπό αστικές συνθήκες, μέχρι σήμερα αποτελεί προτεραιότητα της αυστριακής πρωτεύουσας. Οι μέλισσες είναι σημαντικές για την επικονίαση και την αναπαραγωγή πολλών φυτικών ειδών. Ένα σημαντικό θέμα τα τελευταία χρόνια είναι η μείωση των πληθυσμών των μελισσών, όχι μόνο λόγω εσφαλμένης χρήσης φυτοφαρμάκων, αλλά και λόγω της εξάπλωσης παρασιτικών ασθενειών επικίνδυνων για τους πληθυσμούς των μελισσών (βαρρόωση, νοσημάτωση).

Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι μέλισσες και οι άγριες μέλισσες έχουν τεράστια σημασία για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, για την επικονίαση διαφόρων φυτικών ειδών και, όχι λιγότερο, για τον σημαντικό τους ρόλο για τον άνθρωπο.

Η αυστριακή πρωτεύουσα συνεχίζει να προωθεί την αστική μελισσοκομία δημιουργώντας ειδικά λιβάδια με μελισσοβότα φυτικά είδη σε πάρκα και άλλες πράσινες περιοχές σε όλο τον αστικό χώρο, τα οποία δημιουργούν φυσικές συνθήκες για την αναπαραγωγή των μελισσών. Στην ίδια την πόλη υπάρχουν περίπου 500 κυψέλες που ανήκουν στον δήμο. Βρίσκονται τόσο στο κέντρο της πόλης (για παράδειγμα στη στέγη του Δημαρχείου της Βιέννης ή στις στέγες ορισμένων μουσείων, υπουργείων, δημόσιων κτιρίων, μπαλκονιών και κατοικιών) όσο και σε μεγάλους αστικούς κήπους και πράσινες περιοχές που βρίσκονται σε διάφορες τοποθεσίες. Από το 2014 υπάρχουν κυψέλες στη στέγη του Δημαρχείου, και το πάρκο μπροστά από αυτό είναι πλούσιο σε ποικίλα δασικά είδη που προσφέρουν στις ακούραστες μελισσοκομικές αποικίες ένα ευρύ φάσμα τροφής. Οι μέλισσες παρέχουν πάνω από 180 κιλά μέλι κάθε χρόνο, το οποίο πωλείται για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Έτσι, στην πόλη υπάρχουν:

– σχεδόν 5.000 κυψέλες με μέλισσες και περίπου 500 είδη αγρίων μελισσών;

 – ανάλογα με τον καιρό και τον αριθμό των μελισσών, μια αποικία παράγει περίπου 25 έως 40 κιλά μέλι ετησίως;

 – υπάρχουν πάνω από 700 ενεργοί μελισσοκόμοι;

 - τα εξαγωνικά κελιά της κηρήθρας χρησιμοποιούνται για την ανατροφή των προνυμφών και για την αποθήκευση μελιού και γύρης.

Ας προστατεύσουμε τις μέλισσες· είναι σημαντικές για τη φύση και για την ανθρωπότητα!