Τα Μυστικά Έγγραφα της Διατλαντικής Συμφωνίας Εμπορίου και Επενδύσεων

Στις 1 Μαΐου, η μη κυβερνητική οργάνωση «Greenpeace» στην Ολλανδία δημοσίευσε 248 σελίδες πιστοποιημένων αντιγράφων* των εγγράφων από τις διαπραγματεύσεις για τη Διηπειρωτική Συμφωνία Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP) μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ. Η εμπιστευτική τεκμηρίωση δείχνει ξεκάθαρα πίεση από την αμερικανική πλευρά στις πιθανές αποφάσεις της Ευρώπης. Η Ουάσινγκτον απειλεί να μπλοκάρει τις εξαγωγικές παραχωρήσεις για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία εάν η ΕΕ δεν συμφωνήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις στην αγροτική πολιτική. Ταυτόχρονα, οι Αμερικανοί επιτίθενται στην «αρχή της προφύλαξης» που είναι καθιερωμένη στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, επιδιώκοντας να την αντικαταστήσουν με τη «διαχείριση κινδύνου».

Μερικές μέρες μετά τον 13ο γύρο διαπραγματεύσεων για το TTIP στη Νέα Υόρκη, ο κόσμος βυθίστηκε για άλλη μια φορά σε ένα ακόμη παγκόσμιο σκάνδαλο. Η ολλανδική Greenpeace ανέβασε στον δικό της ιστότοπο έγγραφα που ρίχνουν φως στις διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση του εμπορίου, που θα επηρεάσουν σχεδόν το 40% της παγκόσμιας οικονομίας. Φυσικά, δεν πρόκειται για τα πρωτότυπα, αλλά μόνο για πιστοποιημένα αντίγραφα. Αυτές οι 248 σελίδες έφτασαν πρώτα στις ειδησεογραφικές επιτροπές αρκετών δημοφιλών γερμανικών τηλεοπτικών σταθμών και μιας εφημερίδας που είχε εμπλακεί και στο σκάνδαλο Παναμά με τις offshore επιχειρήσεις. Η πηγή δεν αποκαλύπτεται για λόγους ασφαλείας. Τα εμπιστευτικά έγγραφα αντιπροσωπεύουν περισσότερα από τα δύο τρίτα του συνολικού κειμένου της συμφωνίας μέχρι σήμερα και καλύπτουν 13 κεφάλαια αφιερωμένα σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων – τηλεπικοινωνίες, ρυθμιστική συνεργασία, φυτοφάρμακα, τρόφιμα και γεωργία, εμπορικά εμπόδια κ.λπ. Αρκετά σημεία αναδεικνύονται ως κλειδιά στη δήλωση των Ολλανδών περιβαλλοντολόγων, με βάση τα εμπιστευτικά έγγραφα:

• Η «αρχή της προφύλαξης» θα παραβιαστεί στην Παλαιά Ήπειρο. Στην Ευρώπη, μόνο προϊόντα που έχουν αποδειχθεί ασφαλή μπορούν να εισέλθουν στην αγορά (αρχή της προφύλαξης), ενώ στις ΗΠΑ και τον Καναδά ισχύει το αντίθετο (διαχείριση κινδύνου). Η αρχή της προφύλαξης είναι καθιερωμένη στη Συνθήκη για την ΕΕ, αλλά δεν αναφέρεται στα διαπραγματευτικά έγγραφα.
• Ευρεία άνοιγμα των θυρών για τις εταιρικές επιχειρήσεις. Τα διαρρεύσαντα έγγραφα υποδηλώνουν ότι και οι δύο πλευρές εξετάζουν τη χορήγηση πολύ ευρύτερης πρόσβασης και συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων στις εταιρείες.
• Προστασία του περιβάλλοντος. Τα ληφθέντα κείμενα δεν περιέχουν τους στόχους που τέθηκαν στη συμφωνία για το κλίμα του Παρισιού, η οποία υπογράφηκε πρόσφατα ως επίσημο έγγραφο για το μέλλον του πλανήτη μας. Ο κανόνας για τις «Γενικές Εξαιρέσεις», που είναι καθιερωμένος στη Γενική Συμφωνία για τους Δασμούς και το Εμπόριο (GATT) του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (WTO), απουσιάζει επίσης από το κείμενο. Αυτός ο σχεδόν 70ετής κανόνας επιτρέπει στα κράτη να περιορίζουν το εμπόριο προκειμένου «να προστατεύσουν την ανθρώπινη, ζωική ή φυτική ζωή ή την υγεία», ή να «διατηρήσουν τους εξαντλήσιμους φυσικούς πόρους».

Η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, ωστόσο, ζήτησε την επιτάχυνση των εμπορικών διαπραγματεύσεων με την Αμερική. Στη κοινή της συνέντευξη Τύπου με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα στο Αννόβερο, εξέφρασε την βαθιά της αισιοδοξία ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους. «Τα τελικά αποτελέσματα δεν είναι ακόμη οριστικά. Η Γερμανία δεν έχει απολύτως καμία πρόθεση να υποχωρήσει από τους ευρωπαϊκούς της νόμους ή να αγνοήσει τις πολιτικές της στους τομείς του περιβάλλοντος, της γεωργίας, καθώς και της αρχής της προφύλαξης», τόνισε η καγκελάριος στον απολογισμό της.

*Τα έγγραφα αποκαλύπτουν για πρώτη φορά τη θέση των ΗΠΑ και τις εσκεμμένες προσπάθειες να αλλάξει η δημοκρατική νομοθετική διαδικασία στην ΕΕ. Είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση www.ttip-leaks.org.

Περισσότερα για το θέμα:

Ένας πλανήτης – πολλές προκλήσεις