Χριστουγεννιάτικο Αστέρι (Euphorbia pulcherrima)

Η Πουινσέτια είναι φυτό από την οικογένεια των Ευφορβιοειδών, του οποίου τα φύλλα χρωματίζονται πιο συχνά με έντονο κόκκινο χρώμα. Το 1843, η Πουινσέτια, όπως αποκαλείται επίσης το φυτό, μεταφέρθηκε στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αν και αποτελεί σύμβολο των Χριστουγέννων στη Δυτική Ευρώπη και την Αμερική, η πατρίδα του θεωρείται οι τροπικές περιοχές της Γουατεμάλας και του Μεξικού. Το ενδιαφέρον γι' αυτή στην Ευρώπη είναι τεράστιο, γεγονός που έχει επιβάλει τη συνεχή εργασία των εταιρειών ανθοκομίας στη διαλογή της. Είναι ενδιαφέρον ότι το φυτό καταγράφεται ως εισβολικό ζιζάνιο σε ορισμένα μέρη της Αφρικής, της Ινδίας και των Καναρίων Νήσων.

Δομή και Χημική Σύνθεση της Πουινσέτιας

Η Πουινσέτια αναπτύσσεται ως θάμνος, φθάνοντας σε ύψος τα 3-4 μέτρα. Υπάρχουν άγρια είδη, που είναι αειθαλή, επίσης με ύψος έως και 4 μέτρα. Υβριδικά διακοσμητικά είδη, που καλλιεργούνται σε γλάστρες, έχουν ύψος ανάπτυξης 30-40 εκατοστά. Τα φύλλα έχουν ελλειπτικό σχήμα, μήκος 12 έως 20 εκατοστά, πολύ καλά καθορισμένες φλεβώσεις και μακριά μίσχια. Τα φύλλα που βρίσκονται στις κορυφές του φυτού αναπτύσσονται σε μορφή ροζέτας και κοκκινίζουν - σαν να σχηματίζουν ένα αστέρι. Υπάρχουν ποικιλίες στα οποία τα φύλλα χρωματίζονται λευκά, εβονιωμένα, ροζ, κίτρινα, λευκοκρεμ, διάφορες αποχρώσεις πράσινου ή είναι δίχρωμα. Στη μέση αυτών των φύλλων, στην άκρη του κλαδιού, βλασταίνουν τα πραγματικά άνθη του φυτού. Είναι πολύ μικρά και ανθίζουν από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο. Το πραγματικό άνθος είναι ένα σύμπλεγμα από πολλά μικρά ανθήρια, που βρίσκεται στο κέντρο της χρωματιστής φυλλόρροζας. Έχουν μήκος περίπου 1 εκατοστό, οδοντωτές άκρες και έχουν προσαρτημένο έναν ή δύο μεγάλους, κίτρινους αδένες. Οι καρποί είναι τριμερείς κάψουλες, διαστάσεων 1,5 επί 1,5-2 εκατοστά. Περιέχουν σπόρια με ωοειδές σχήμα, λεία ή ελαφρώς τραχιά επιφάνεια και ανοιχτό γκρι χρώμα. Τοξικές ουσίες, όπως εστέρες διτερπενίου, έχουν ανακαλυφθεί στον γαλακτώδη χυμό του φυτού. Τα βράκτια περιέχουν: ρητίνη, κίτρινο και κόκκινο χρωστική, αιθέριο έλαιο, τρυγικό οξύ, γαλλικό οξύ, γλυκόζη, σακχαρόζη, άμυλο, άλατα. Ο φλοιός του φυτού περιέχει κόκκινη χρωστική. Και τα φύλλα περιέχουν: αλκαλοειδή, σαπωνίνες, θείο, λίπη, αμυλοδεξτρίνη και μυρμηκικό οξύ.

Λαϊκή Ιατρική

Πιστεύεται ότι η Πουινσέτια έχει αντιβακτηριακή δράση. Εκχυλίσματα από καρπούς, φύλλα, βλαστούς και άνθη παρουσιάζουν μέτριες αντιβακτηριακές επιδράσεις έναντι του Micrococcus pyogenes, του E. coli και του P. aeruginosa. Ένα εκχύλισμα με μεθανόλη από ολόκληρο το φυτό, που περιείχε φυτοχημικά (τερπενοειδή, φλαβονοειδή, αλκαλοειδή, σαπωνίνες, στεροειδή), έδειξε αξιοσημείωτη δραστηριότητα έναντι του E. coli, του S. aureus, του S. typhi και του P. aeruginosa. Εκχυλίσματα Πουινσέτιας που περιείχαν αλκαλοειδή, τερπενοειδή, σαπωνίνες, γλυκοσίδες, αναγωγική ζάχαρη και αμινοξύ, απέμαξαν σημαντική ποσότητα ελεύθερων ριζών και παρουσίασαν μέτρια αντιβακτηριακή δραστηριότητα έναντι του K. pneumonia, του S. epidermis, του B stearothermophilus και του S typhimurium. Ο γάλακτος του φυτού χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του πυρετού, για την ανακούφιση του πόνου, για την τόνωση της παραγωγής γάλακτος, ως αντιβακτηριακό και εμετικό (που προκαλεί εμετό) μέσο. Στη λαϊκή ιατρική του Μεξικού και της Γουατεμάλας, εφαρμόζεται τοπικά για τη θεραπεία δερματικών βλαβών όπως οι κρεατοελιές, για τον οδοντάλγιο και ως αποτριχωτικό μέσο. Για τον πόνο, χρησιμοποιούνται τοπικά καταπλάσματα από τα φύλλα του φυτού. Ο χυμός από τα φύλλα χρησιμοποιήθηκε από τους Αζτέκους για τον πυρετό.