Η BFSA αναπτύσσει μια στρατηγική για την προστασία των οπωρώνων από την επιβλαβή μαύρη βουπρηστίδα

Ο Βουλγαρικός Φορέας Ασφάλειας Τροφίμων (ΒΦΑΤ) αναλαμβάνει δράση σχετικά με τον αυξανόμενο πληθυσμό του Μεσογειακού σκαθαριού-βομβαρδιστή των ριζών (Capnodis tenebrionis)*, που ανιχνεύτηκε το 2024. Το πρόβλημα εντοπίστηκε ήδη κατά τη διάρκεια της περιόδου της ενεργού βλάστησης, και προκειμένου να διαπιστωθεί άμεσα η τρέχουσα κατάσταση των οπωρώνων στη χώρα, ο ΒΦΑΤ έστειλε επιστολές στις Περιφερειακές Διευθύνσεις Ασφάλειας Τροφίμων.

Το πρόβλημα με το Μεσογειακό σκαθάρι-βομβαρδιστή των ριζών δεν περιορίζεται μόνο στη Βουλγαρία. Το παράσιτο παρατηρείται επίσης σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με μια γενικότερη περιφερειακή τάση αύξησης του πληθυσμού. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για έγκαιρα μέτρα ελέγχου και περιορισμού της εξάπλωσής του.

Το 2024 παρατηρείται μια σταδιακή αύξηση της πυκνότητας του πληθυσμού του Μεσογειακού σκαθαριού-βομβαρδιστή των ριζών. Οι λόγοι για αυτό είναι πολύπλοκοι και περιλαμβάνουν:

- Προβλήματα στις εφαρμοζόμενες αγρονομικές πρακτικές – έλλειψη ανθεκτικών υποβλαστών· διατήρηση της επιφάνειας του εδάφους μόνιμα με γρασίδι και έλλειψη άρδευσης με βαρύτητα· χρήση φυτευτικού υλικού από πιστοποιημένα φυτώρια.

- Κλιματική αλλαγή – η θέρμανση του κλίματος επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη του εντόμου – υψηλό ποσοστό επιβίωσης και σύντομος χρόνος ανάπτυξης των υπερχειμαζουσών προνυμφών, επέκταση της περιόδου διασποράς των ενηλίκων, και κατά συνέπεια υψηλότερη γονιμότητα και μαζική αύξηση του πληθυσμού σε μεγάλες διαστάσεις.

- Έλλειψη αναπτυγμένων αποτελεσματικών εργαλείων για την παρακολούθηση του παράσιτου – δεν υπάρχουν παγίδες φερομόνης, χρωματιστές κολλητικές παγίδες, αισθητήρες και ψηφιακές μέθοδοι.

- Περιορισμένο εύρος εξουσιοδοτημένων ενεργών ουσιών σε προϊόντα προστασίας φυτών (ΠΠΦ) σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε σχέση με τη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και την Πράσινη Συμφωνία, και έλλειψη αποτελεσματικών εναλλακτικών μέσων ελέγχου.

Η πρόληψη και η εφαρμογή υψηλού επιπέδου αγρονομικών μέτρων παραμένουν η βάση του αποτελεσματικού ελέγχου των παράσιτων. Σύμφωνα με τον Νόμο για την Προστασία των Φυτών, η προστασία των φυτών και των φυτικών προϊόντων πραγματοποιείται μέσω των γενικών αρχών της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράσιτων. Όλα τα πρόσωπα υποχρεούνται να διατηρούν σε καλή φυτοϋγειονομική κατάσταση τα φυτά και τα φυτικά προϊόντα που κατέχουν, καλλιεργούν, παράγουν ή αποθηκεύουν.

Μέτρα για τον έλεγχο του Μεσογειακού σκαθαριού-βομβαρδιστή των ριζών λαμβάνονται μόλις οι θερμοκρασίες ανέβουν την άνοιξη. Εναντίον των ενηλίκων εφαρμόζονται προϊόντα προστασίας φυτών με διαφορετικό τρόπο δράσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιέχουν μικροοργανισμούς. Για τις προνύμφες, χρησιμοποιούνται βιολογικοί παράγοντες ελέγχου όπως εντομοπαθογόνοι νηματώδεις και ΠΠΦ που περιέχουν μικροοργανισμούς.

Ο ΒΦΑΤ έχει λάβει όλα τα απαραίτητα βήματα για την εξουσιοδότηση της χρήσης βιολογικών παραγόντων ελέγχου και ΠΠΦ, καθώς και για την ανάπτυξη μιας στρατηγικής για τον έλεγχο του Μεσογειακού σκαθαριού-βομβαρδιστή των ριζών. Έχουν συσταθεί δύο εργασίες ομάδες – μία για την εξουσιοδότηση της χρήσης βιολογικών παραγόντων ελέγχου εναντίον των προνυμφών του Μεσογειακού σκαθαριού-βομβαρδιστή των ριζών, και μια άλλη για την κατάρτιση μιας εθνικής στρατηγικής για τον έλεγχο του παράσιτου.

Καλούμε τους αγροτικούς παραγωγούς να χρησιμοποιούν μόνο φυτευτικό υλικό με αποδεδειγμένη προέλευση από πιστοποιημένα φυτώρια, προκειμένου να αποτραπεί η εξάπλωση του παράσιτου και να διατηρηθεί η υγεία των οπωρώνων.

*Το Μεσογειακό σκαθάρι-βομβαρδιστής των ριζών (Capnodis tenebrionis) αποτελεί επικίνδυνο παράσιτο των πυρηνόκαρπων ειδών στη χώρα μας από τη δεκαετία του 1940 και 1950. Είναι διαδεδομένο σε φυτώρια και νεαρούς οπωρώνες. Προσβάλλει βερίκοκο, δαμάσκηνο, ροδάκινο, γλυκό κεράσι, βύσσινο, υβρίδια βερίκοκου, τη ελαιοφόρο τριανταφυλλιά, αχλάδι, κυδωνιά και τρικουκκιά.

Το παράσιτο αναπτύσσει μια γενιά κάθε δύο χρόνια. Τα ενήλικα τρέφονται από τα μίσχια των φύλλων, τα μπουμπούκια και τον φλοιό των δέντρων. Η κύρια ζημιά προκαλείται από τις προνύμφες, οι οποίες διεισδύουν στις ρίζες και ανοίγουν διάδρομους στην κύρια ρίζα. Ως αποτέλεσμα της ζημιάς, τα δέντρα αποδυναμώνονται, ξεραίνονται και πεθαίνουν. Η παρουσία του παράσιτου μπορεί να διαπιστωθεί βρίσκοντας φύλλα με μασημένους μίσχους κάτω από το θόλο του δέντρου. Σε περιπτώσεις σοβαρής μόλυνσης, τα φύλλα πέφτουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

φωτογραφία: Pixabay

Πηγή: ΒΦΑΤ